INFO Waarom werelderfgoed?
De Beemster staat niet zonder reden op de UNESCO-lijst van Werelderfgoed. Deze droogmakerij uit 1612 kan als een schoolvoorbeeld dienen van hoe de Nederlanders grote delen van hun land – in het noorden, het westen en het zuidwesten – zelf hebben ‘gemaakt’. Nederland heeft door menselijk ingrijpen in de natuur vorm gekregen. Bron: www.entoen.nu/beemster
Opdracht 13
Zoom uit tot de hele Beemster weer op de kaart te zien is.
Voeg de 17e eeuwse kaart van Blaeu toe: Historische kaarten > Historische kaarten Blaeu (ca. 1650) > Noord-Holland 17e eeuw
a.
Wanneer is deze kaart getekend: voor of na 1612?
b.
Is er veel verschil te zien tussen toen en nu? Motiveer je antwoord.
INFO De Beemster is onder andere zo uniek omdat... I. het een wegenpatroon heeft wat afgekeken is van het Romeinse castra-model: de polder heeft een schaakbordpatroon van wegen, met twee hoofdwegen en op de kruising daarvan de hoofdplaats (zoals bij de Romeinen het forum). Bron:nl.wikipedia.org/wiki/
schaakbordpatroon
II. het al zo lang geleden (bijna 400 jaar terug!) werd drooggelegd, met eenvoudige middelen (er waren nog geen stoommachines en ook nog geen elektriciteit).
c.
Wat is de hoofdplaats van de Beemster?
d.
En hoe heten in de Beemster de twee kruisende hoofdwegen?
TIP
Zoom ver in!
e.
Wat is de overeenkomst tussen de Beemster en Manhattan, New York?
TIP
In EduGIS kun je de hele wereld bezoeken. Dus ‘vlieg’ even naar New York en bestudeer Manhattan. Beantwoord dan de vraag.
INFO
Een belangrijke man voor de Beemster was Jan Adriaenszoon Leeghwater. Onder zijn leiding werden molengangen gebouwd. Een molengang is een rij molens, die - steeds een stapje hoger - het water van het meer in een paar keer naar de ringvaart overbrengen.
Borstbeeld van Leeghwater bij Het Heerenhuis,
restaurant aan de Rijperweg, Middenbeemster.
Opdracht 14
a.
Was de Haarlemmermeer al drooggelegd toen Blaeu zijn kaart van dat gebied tekende?
(kaartlaag Historische kaarten > Historische kaarten Blaeu (ca. 1650) > Noord Holland Zuid 17e eeuw)
b.
In welk jaar is de Haarlemmermeer drooggelegd? (het antwoord is ergens op deze pagina te vinden, maar natuurlijk kun je ook even ‘googelen’)
c.
De Haarlemmermeer is geen Werelderfgoed.
Ben je het daarmee eens? Motiveer je antwoord. Vergelijk de Beemster en de Haarlemmermeer op de kaartlagen OpenStreetMap, Hoogte, (Google) Luchtfoto's en andere lagen die je nuttig lijken.
d.
Welk gebied is vrij kort geleden (2010) toegevoegd aan de lijst Werelderfgoed van Nederland?
Het zal je wellicht niet verbazen dat dit laatste antwoord je weer terug brengt naar een gebied dat je al eerder hebt bekeken….
Als laatste ga je die twee gebieden (“stad en land”) zelf, zonder verdere aanwijzingen, vergelijken.
