Deze lesmodule gaat over ruimtelijke ordening en de conflicten die daarbij kunnen ontstaan. Als voorbeeld wordt het project Meerstad Groningen gebruikt.

Niveau: 3/4 HAVO/VWO

Inleiding
In het project Meerstad bij de stad Groningen worden ongeveer 10.000 huizen gebouwd. Dit zal in fases gebeuren. In 2008 zal met de bouw van de eerste wijken van start worden gegaan. In 2030 moet het helemaal af zijn. Er is ruimte gepland voor wonen, maar ook voor recreatie, natuur en opslagplaatsen voor overtollig regenwater.

Opdracht
In deel 1 van deze lesmodule zullen eerst een aantal algemene opdrachten over Groningen Meerstad gemaakt worden, zoals over waar het ligt en hoeveel mensen er over een aantal jaar gaan wonen. Op deze manier leer je het gebied een beetje kennen. In deel 2 wordt aan de hand van een aantal opdrachten duidelijk gemaakt wat er bij de aanleg van Meerstad allemaal komt kijken.

In deel 3 van de module volgen opdrachten die beantwoord moeten worden vanuit het standpunt van een belangengroep die je alleen of met een groepje gaat vertegenwoordigen. In deel 4 ga je als belangengroep een plan voor Meerstad ontwerpen welke je tenslotte klassikaal gaat bespreken om gezamelijk tot een plan voor Meerstad te komen.

Deel 1:

Waar ligt Meerstad?
Meerstad ligt tussen Groningen en Slochteren.

Zoom in naar het gebied tussen Groningen en Slochteren

Maak op het andwoordblad de volgende zin af:

1) Meerstad ligt ten noorden / zuiden / oosten / westen van de stad Groningen.

2)  Hoe groot is het gebied waar Meerstad zal komen, in km²?

Het Meerstad project gebied ligt grofweg tussen Ten Boer en Kolham.

De coordinaten van de linker bovenhoek van het projectgebied zijn:
X = 238000
Y = 585700

Van de rechteronderhoek zijn de coordinaten:
X = 248000
Y = 578000

Tip: ieder coordinaatpunt stelt een meter voor. Je kunt de oppervlakte ook berekenen.

Aantal inwoners van Meerstad
 3) Zoek van de gemeentes Ten Boer, Slochteren en Groningen op hoeveel huishoudens daar zijn. Vergelijk dit met de 10000 woningen die in Meerstad zullen komen. Is Meerstad groter of minder groot ten opzichte van de omringende gemeentes? Vul de tabel in op het antwoordblad.

Tip: Gebruik de kaartlaag Gemeenten (2005) 

Meerstad komt niet alleen in de gemeente Groningen te liggen. Daardoor mag de gemeente Groningen niet alles bepalen wat er in Meerstad gebeurt. De gemeentelijke belastingen bijvoorbeeld (afvalstoffenheffing, rioolrechten, onroerend zaak belasting) zijn dus ook niet alleen voor Groningen. De hoogte van de belasting binnen het Meerstad gebied zal dan ook niet overal gelijk zijn.

4) In welke andere gemeente ligt
het Meerstad project gebied behalve Groningen?

In een gemeente liggen tegenwoordig vaak verschillende plaatsen.

5) Noem 3 dorpen die liggen in het Meerstad project gebied.

De bevolking
Bekijk om goed te begrijpen hoe het Meerstad gebied gaat veranderen wat de huidige en de toekomstige bevolkingsdichtheid in het gebied is.

6a) De bevolkingsdichtheid van de gemeente Slochteren is: ........inwoners/km²

Tip: Gebruik om dit te vinden de juiste kaartlaag

Deel 2: 

Ga er van uit dat in 10000 woningen ongeveer 20000 mensen zullen gaan wonen. Met het toekomstig aantal inwoners en je antwoord op vraag 2 kun je de bevolkingsdichtheid in 2030 uitrekenen.

6b) In het Meerstad gebied zal de bevolkingsdichtheid in 2030 ongeveer ...... inwoners/km² zijn.

Vergelijk je antwoord op vraag 6a en 6b. 

De projectleiders van Meerstad zijn al een aantal jaar geleden begonnen met het aankopen van de grond in het plangebied zodat er snel gebouwd kan worden wanneer de plannen goedgekeurd worden.

7) Welk beroep hebben de mensen die nu de meeste grond in het plangebied bezitten?

Tip: kijk naar de kaartlagen Ruimtegebruik 

Het Meer
Meerstad heet niet voor niets zo. Straks zijn er aan het water mooi gelegen woningen. Maar een meer is er ook om water op te kunnen slaan om de droogte in de zomer te kunnen opvangen en om in de winter juist droge voeten te houden.

De tijdelijke opslag van water heet een buffer. De buffer maakt het mogelijk om in de winter overtollig regenwater op te vangen. In de zomer kan er water uit de buffer gehaald worden om bijvoorbeeld de landbouwgronden te irrigeren. 

Geef de hoogte van het gebied weer (kaartlaag Hoogte t.o.v. NAP).

8) Zal er veel gegraven moeten worden om een meer aan te leggen? Waarom wel / niet?

Woningen inplannen
Hieronder staat 5 typen gebieden.

9) Welk van deze typen kun je nu in het Meerstad gebied zien?

10) Welke types zul je over 30 jaar in Meerstad kunnen vinden?
CS / BC / GS / CD / RD

11) Stel dat het Meerstad gebied in 2030 voornamelijk uit GS woningen bestaat en in een GS gebied staan gemiddeld 23 woningen per hectare, hoeveel km² zal dit gebied dan beslaan als daar 10.000 woningen worden gebouwd?

Tip: een ha is 10.000m²

Deel 3: 

Belangengroepen
Je weet nu het een en ander over het Meerstad projectgebied. Hoe kijken verschillende belangengroepen tegen Meerstad aan?

Het is nu belangrijk dat je je goed inleeft in de belangengroep die je gaat  vertegenwoordigen. Probeer je te verplaatsen in die groep en bedenk dan de antwoorden.

Standpunten
De verschillende belangengroepen hebben een duidelijke mening over wat er wel en niet moet gebeuren in het projectgebied

12) Vraag aan de docent in welke belangengroep jij bent ingedeeld en schrijf dit op het antwoordblad.

• Agrariers
• Projectontwikkelaars
• Overheid
• Natuurbeschermers

13) Welk van de artikeltjes sluit
het best aan bij jouw groep?

14) Noem twee redenen waarom
je dat vindt.

15) Welk van de onderstaande zinnen past het beste bij welke belangengroep?

I    Bewoners/Agrariers
II   Project ontwikkelaars
III Overheid
IV  Natuurbeschermers

1) Hoe kunnen we zo goed mogelijk zorgdragen voor de natuur en het landschap?
2) Hoeveel mensen moeten er weg en waar moeten die naartoe?
3) Hoeveel geld komt er beschikbaar door de verkoop van nieuwe woningen?
4) Hoeveel mensen kunnen we hier laten wonen?

16) Wat wil men met de toorn bereiken?

Print de plattegrond van Meerstad uit.

Kaart

Geef daarop de omvang van het Meerstad gebied aan.
Maak een plan van het Meerstad gebied.

Zorg ervoor dat je de juiste hoeveelheid oppervlakte voor bewoning en water in je gebied inpland zoals je in de opdracht hebt uitgerekend.

Maak het plan vanuit het oogpunt van jouw eigen belangengroep.

Vergelijk klassikaal de plannen van de verschillende belangengroepen.

Hoe erg verschillen de plannen? 

Deze module is tot stand gekomen door gedeeltelijke financiering van het Interreg 3C programma van de EU.