NU IN EDUGIS: OUDE KAARTEN!
Zie ook: "De verdwenen sleutel" (deel 1)

Klik hier om de volledige tekst als PDF te openen.

 

 

1. Klik op de meest rechtse knop boven de kaart: voeg kaartlaag toe

2.  Klik op Kies een categorie en kies Historische kaarten

3. Kies: Nederland 17e eeuw (Blaeu). Je ziet de kaart verschijnen.

4.  Klik op het vergrootglas met de + om in te zoomen

5. Zoom in op Noord-Holland. Je kunt in de kaart klikken of een rechthoek trekken door de linkermuisknop ingedrukt te houden.

 6. Zoom in tot je het Haerlemmer meer en Leytsche meer goed in beeld hebt. Als je te ver bent ingezoomd kun je ook weer uitzoomen.

Je kunt de kaart als dat nodig is verschuiven met het handje
 

7. Klik op de legendaknop.

8. Je kunt in de legenda zien dat de 17e-eeuwse kaart bovenop de (nieuwe) topografische kaart ligt.
De oude kaart heeft geen legenda. Je ziet een plaatje.

In de legenda kun je veel dingen doen:
- de volgorde van de kaartlagen veranderen

- een kaartlaag verwijderen
 

- een kaartlaag onzichtbaar maken door het vakje uit te vinken en weer zichtbaar maken door dat vakje aan te vinken. N.B.: Het voordeel boven verwijderen is dat je hem snel weer zichtbaar maakt zonder eerst weer toe te voegen.

- en je kunt de (on)doorzichtigheid van een kaartlaag veranderen.  Als je bijvoorbeeld de ondoorzichtigheid van 100% verandert in 50% zie je de laag eronder er doorheen.

9. Maak de kaartlaag van Blaeu transparant of schakel heen en weer tussen beide kaartlagen door deze uit en aan te vinken.

- Wat is er met de Haarlemmermeer gebeurd tussen circa 1650 en nu?

- Wat klopt er niet in de manier waarop de kaarten gecombineerd zijn? (Hint: kijk eens in de omgeving van Aalsmeer!)

- Waar wordt het water wat er nu nog wel is voor gebruikt? (Hint: voeg kaarten toe uit de categorie Ruimtegebruik).

10. Voeg de kaart Noord-Holland toe (uit Historische kaarten). Je ziet dat op deze kaart maar een gedeelte van Noord-Holland staat.
- Door welke grote gemeente snijdt de rand van deze kaart? (Hint, als je het niet weet: voeg de laag Gemeenten (2005) toe (uit Gemeenten, wijken en buurten).

Je kunt de informatieknop gebruiken om de naam op te zoeken.

11. Fan van Jan Smit? Ook als je dat niet bent, zoek Volendam en omgeving op.

-  Wat is de belangrijkste verandering sinds de zeventiende eeuw voor het eiland Marken?

- Welke plaats in de omgeving is het sterkst gegroeid in de afgelopen eeuwen?

- Noem drie polders vlak bij deze plaats die ook in de tijd van Blaeu al waren drooggelegd. 

- Op welke kaartlaag van EduGIS kun je zien hoe deze polders duidelijk anders zijn dan de omgeving? (Hint: kijk naar het plaatje)

12. De familie Blaeu woonde in Amsterdam. Niet zo gek dat ze daar ook een mooie kaart van hebben gemaakt.
Verschuif of zoom de kaart naar Amsterdam.

13. Voeg de kaart Amsterdam 17e eeuw toe. Let op: deze kaart is alleen zichtbaar als je voldoende ingezoomd bent. Zoek de Dam op. Je kunt dit doen met de adreszoeker (zoek een straat of plaats). Tik Dam bij straat en Amsterdam bij plaats of geef de postcode (1012 JS).

Let op: dit kan alleen als je een toetsenbord hebt. Anders zul je moeten schuiven en zoomen met de kaart.

14. Op de oude kaart staat midden op de Dam een gebouw. Er staat een nummer bij (50).

 - Hoe heet dat gebouw? Hint: aan de rand van de kaart staat wat de nummers betekenen. Klik hier en bekijk de kaart zoals hij er onvervormd uitziet. Zoom in door te klikken op de kaart.

Een gebouw met ongeveer die naam (het laatste deel daarvan) staat op de Nieuwmarkt.

- Verschuif de kaart naar de Nieuwmarkt en zoek op hoe dat gebouw in de tijd van Blaeu heette.

SLOT

Dit was de eerste kennismaking met kaarten van Blaeu in EduGIS.

Is je belangstelling gewekt?

Ga dan naar het vervolgverhaal
"De verdwenen sleutel"